Bliski Wschód zajmuje jedno z centralnych miejsc na współczesnej politycznej mapie świata. Jego szczególna pozycja związana jest zarówno z obiektywnymi względami gospodarczymi i demograficznymi, jak iz warunkami historycznymi. Historia regionalna Bliski Wschód jest miejscem narodzin ludzkiej cywilizacji. To na terenie tego regionu, a mianowicie współczesnego Iraku, powstały pierwsze miasta-państwa, które stały się podstawą całej późniejszej cywilizacji europejskiej. Sumeryjska kultura miejska nadała ludzkości pismo, zorganizowaną religię i jedną z form państwowości, która miała ogromny wpływ na bieg historii całej ludzkości. Cywilizowane państwo, jak wiemy, pojawiło się właśnie w Sumerze. Bliski Wschód był także miejscem, w którym pojawiły się pierwsze ośrodki rolnicze. Na terytorium nowoczesnej Turcji, w regionie лыanlıurfa, położonym na granicy z Syrią, w pobliżu brzegów Eufratu, znajduje się jeden z największych megalitycznych zabytków, Gobekli-Tepe. Naukowcy uważają, że kompleks ten jest jednym z najstarszych budynków świątynnych na świecie i może z łatwością konkurować ze znanym Stonehenge. Kompleks Gebekli-Tepe został zbudowany prawdopodobnie w 15 tysiącleciu pne, a po kilku tysiącleciach ciągłej eksploatacji pokryty był ziemią przez potomków tych, którzy go zbudowali. Szczególne znaczenie dla tej struktury neolitycznej ma fakt, że pszenica została prawdopodobnie oswojona obok niej, ponieważ istnieją wszystkie niezbędne dowody, że zboża były uprawiane w żyznych dolinach w pobliżu kompleksu. Mapa polityczna Bliskiego Wschodu Historycznie region ma swoją nazwę ze względu na bliskość krajów europejskich. Jednak region nabrał nowoczesnych granic politycznych w 20 wieku, kiedy Imperium Osmańskie przestała istnieć, a jej terytorium zostało podzielone na kilka głównych protektoratów między wiodącymi europejskimi potęgami kolonialnymi, takimi jak Wielka Brytania i Francja. Dziś kraje Bliskiego Wschodu to kraje Afryki Północnej, Żyznego Półksiężyca, Lewantu i regionu Zatoka Perska. Niektórzy badacze obejmują także kraje Kaukazu. Lista krajów na Bliskim Wschodzie i krajów przypisanych przez większość specjalistów do regionu jest następująca: Turcja Syria Iran Irak Liban. Jordan Arabia Saudyjska. ZEA. Bahrajn. Katar Kuwejt. Oman Jemen Izrael Egipt Libia Tunezja. Algieria. Armenia Georgia Azerbejdżan Cypr Przypisanie Armenii regionowi jest kontrowersyjne, ale z historycznego punktu widzenia jest to prawdą, ponieważ Ormianie są rdzennymi mieszkańcami Bliskiego Wschodu od wielu tysięcy lat. Państwa Armenii istnieją w regionie od pierwszego tysiąclecia pne. Ekonomia Na początku ubiegłego stulecia terytoria krajów przypisanych temu regionowi były gospodarczo zacofanymi ziemiami, których głównymi źródłami dochodów były nieefektywne rolnictwo i drobny handel, a także rybołówstwo. Sytuacja radykalnie zmieniła się wraz z odkryciem w regionie ogromnych rezerw ropy dostępnych do rozwoju przy minimalnych nakładach inwestycyjnych. Następnie kraje, które nie miały własnej rozwiniętej gospodarki, zaczęły się aktywnie rozwijać, zyskując coraz większą pozycję polityczną na arenie światowej. Polityka wewnętrzna państwa Rozwój gospodarczy nie miał jednak znaczącego wpływu na zmiany polityczne w samych krajach Zatoki Perskiej, ponieważ do tej pory większość z nich stanowi wyjątkowe przykłady niezmodernizowanej monarchii absolutnej ze znaczną liczbą średniowiecznych pozostałości i karą śmierci. Jednak wśród państw Bliskiego Wschodu są przykłady demokracji zbudowanej na modelu zachodnim. Te państwa to przede wszystkim Izrael. Do niedawna Turcja należała do krajów o dość wysokim poziomie rozwoju instytucji publicznych, ale ostatnio coraz więcej ekspertów zauważyło oznaki degradacji procedur demokratycznych w kraju i jego dążenia do autorytaryzmu. O członkostwie Republiki Tureckiej w Unii Europejskiej już się nie mówi. Większy Bliski Wschód Na początku XX wieku amerykańscy politolodzy zaproponowali nową koncepcję. Zaproponowano wprowadzenie pojęcia Wielkiego Bliskiego Wschodu, z uwagi na jego połączenie z Azją Centralną, Afganistanem i Pakistanem. Rosyjscy specjaliści zareagowali raczej boleśnie na proponowaną innowację, ponieważ zakwestionowała ona wpływy Rosji w regionach byłego ZSRR. Jednak koncepcja ta nie rozprzestrzeniła się poza amerykański rząd, a dziś odpowiedź na pytanie: Bliski Wschód, które kraje są wciąż tradycyjne, wykluczając Kraje WNP i subkontynent indyjski. Konflikty i problemy społeczne Region jest jedną z najbardziej kontrowersyjnych na mapie politycznej świata. Warto zauważyć, że większość konfliktów na Bliskim Wschodzie pojawiła się dziś jako reakcja na postkolonialne granice bez uwzględnienia specyfiki regionu. Jednym z najbardziej znaczących współczesnych konfliktów jest konflikt palestyńsko-izraelski, który istnieje od czasu utworzenia państwa Izrael w 1948 roku. W czasie istnienia kraju wielokrotnie dochodziło do konfliktu z sąsiadującymi państwami arabskimi. Duże znaczenie dla polityki europejskiej ma również wewnętrzny konflikt obywatelski w Syrii, którego ofiary stały się już milionami ludzi, a wiele milionów zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów w poszukiwaniu schronienia.