Zgodnie ze swoją misją, Redakcja dokłada wszelkich starań, aby dostarczać rzetelne treści medyczne poparte najnowszą wiedzą naukową. Dodatkowe oznaczenie "Sprawdzona treść" wskazuje, że dany artykuł został zweryfikowany przez lekarza lub bezpośrednio przez niego napisany. Taka dwustopniowa weryfikacja: dziennikarz medyczny i lekarz pozwala nam na dostarczanie treści najwyższej jakości oraz zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Nasze zaangażowanie w tym zakresie zostało docenione przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, które nadało Redakcji honorowy tytuł Wielkiego Edukatora. Sprawdzona treść data publikacji: 15:46 Konsultacja merytoryczna: Lek. Aleksandra Witkowska ten tekst przeczytasz w 10 minut Wirus HIV nazywany również ludzkim wirusem niedoboru odporności to jedna z najpoważniejszych chorób, którą bardzo łatwo pomylić z przeziębieniem lub grypą. Niestety, na świecie wciąż przybywa zarażonych, którzy nie zdają sobie sprawy z faktu, że są nosicielami. Co należy wiedzieć o wirusie HIV? Dlaczego warto wykonać test na obecność wirusa? Sprawdzamy, czy możliwe jest jego całkowite wyleczenie, a także jak się przed nim chronić. vchal / Shutterstock Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online Wirus HIV – czym tak naprawdę jest? Rodzaje wirusa HIV Jak można się zarazić wirusem HIV? Ryzyko zarażenia HIV - jak można je zmniejszyć? Pierwsze objawy zarażenia wirusem HIV Okres bezobjawowy HIV – na czym polega? Test na HIV – jak go wykonać? Test na HIV – cena oraz wyniki Test na HIV w domu - czy jest skuteczny? Wirus HIV – jak lekarz go rozpoznaje? Leczenie HIV – jak wygląda? HIV a ciąża – wpływ wirusa na dziecko HIV u dziecka – jak wygląda leczenie? HIV a AIDS – czym się różnią od siebie te pojęcia? Jak się chronić przed wirusem HIV? Wirus HIV – czym tak naprawdę jest? Wirus HIV jest nazywany ludzkim wirusem niedoboru odporności (human immunodeficiency virus), który jest jednym z retrowirusów. Upośledza trwale funkcjonowanie układu odpornościowego człowieka. Poprzez jego niesprawność organizm nie jest sobie w stanie poradzić z najmniejszą infekcją. Jest to wynik ataku na określone typy białych krwinek – limfocyty T CD4, monocyty oraz makrofagi zlokalizowane głównie we krwi, szpiku kostnym, ośrodkowym układzie nerwowym, a także przewodzie pokarmowym. Do zakażenia najczęściej dochodzi przez krew lub kontakt z wydzielinami (zwłaszcza podczas stosunku seksualnego z zarażoną osobą), jednak nie jest to jedyna droga. Wirus HIV został rozpoznany dopiero w 1983 r., choć już wcześniej zauważono, że niektóre osoby mają problem z odpowiedzią immunologiczną na najdrobniejsze infekcje. Pierwsze testy, które umożliwiły rozpoznanie HIV, zostały przeprowadzone w 1985 r., w tym również w Polsce. Okazało się, że zarażonych jest 11 osób. W Polsce instytucją zajmującą się osobami zarażonymi HIV jest Krajowe Centrum do spraw AIDS. Według danych epidemiologicznych w 2019 r. 24908 osób było zarażonych, 3734 osób ma AIDS, a 1424 zmarło. Zarażenie osoby wirusem HIV będąc świadomym nosicielem jest objęte odpowiedzialnością karną. Rodzaje wirusa HIV Zanim przejdziemy do tego, jak można się zarazić wirusem HIV, warto wspomnieć o dwóch rodzajach ludzkiego wirusa niedoboru odporności, HIV-1 oraz HIV-2. HIV-1 występuje najczęściej w krajach europejskich, azjatyckich oraz w Ameryce Północnej. Wirus HIV-2 dotyka zwłaszcza Afrykę, w tym Republikę Południowej Afryki. Szacuje się, że ponad 30% kobiet może być nosicielkami wirusa HIV. Ryzyko zakażenia wzrasta zwłaszcza wśród osób podróżujących do krajów, w których jest wysoki odsetek ludzi zakażonych wirusem, przede wszystkim korzystających z opieki medycznej oraz odbywania stosunków seksualnych bez zabezpieczenia. Sprawdź, jak wyglądało rozpoznanie wirusa HIV w 1981 r. Jak można się zarazić wirusem HIV? Do zakażenia wirusem HIV może dojść przede wszystkim poprzez kontakt z krwią bądź śliną (rzadko) zakażonego, głównie podczas stosunku seksualnego z osobą zarażoną (kontaktu z nasieniem lub wydzieliną z pochwy). Ludzkim wirusem niedoboru odporności można zarazić się również podczas transmisji wertykalnej na linii matka-dziecko (w trakcie ciąży, porodu lub karmienia piersią). Zarazić się mogą również narkomani, którzy korzystają z brudnych strzykawek oraz igieł, a także zażywają dożylnie zanieczyszczone narkotyki. Choć w przypadku wirusa HIV trudno mówić o grupie ryzyka, to istnieje szereg czynników zwiększających ryzyko zarażenia wirusem niedoboru odporności. Należą do nich: • wypadek; • udzielanie pierwszej pomocy bez użycia rękawiczek; • pobieranie krwi w laboratorium; • korzystanie z niesprawdzonych salonów kosmetycznych i fryzjerskich (źródłem wirusa może być maszynka do golenia czy nożyczki); • nieprzestrzeganie higieny w krajach, gdzie wzrasta ryzyko zakażeniem. Warto wspomnieć również o tym, że wokół wirusa HIV narosło wiele mitów. Przebywanie z osobą zakażoną w tym samym pomieszczeniu czy zwykły dotyk nie sprawią, że zostaniemy nosicielami. Podobnie jest z: • korzystaniem z tej samej toalety; • ugryzieniem owada; • korzystaniem z basenów publicznych; • wspólnym podróżowaniem; • pracą z osobą zarażoną; • uściskiem dłoni; • używaniem grzebieni i ręczników w salonach fryzjerskich oraz kosmetycznych; • pocałunkiem z osobą zarażoną (jeśli nie dochodzi do kontaktu z krwią lub płynami ustrojowymi). Ryzyko zarażenia HIV - jak można je zmniejszyć? Wszystkie kontakty seksualne są obarczone ryzykiem zarażenia wirusem HIV. Osoby, u których został wykryty wirus, mają obowiązek poinformować o tym partnera lub partnerkę. Jeśli tego nie zrobią, mogą zostać pozbawieni wolności zgodnie z odpowiednim paragrafem z Kodeksu Karnego. Z tego względu warto chronić się nie tylko przed wirusem HIV, ale także innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Najlepszą formą antykoncepcji nadal pozostają prezerwatywy. Aby ich działanie było skuteczne, muszą być odpowiednio założone. Poza tym, prezerwatywy powinny być wykonane z odpowiednich wysokiej jakości materiałów. Ich skuteczność potwierdzają tzw. "pary mieszane" (jeden z partnerów jest zakażony wirusem, co potwierdził wykonany test na HIV). Jeśli chcesz sprawdzić, czy nie zakaziłeś się HIV, zamów Zestaw testów na choroby weneryczne, który zawiera dwa badania: w kierunku HIV oraz na grzybicę, rzęsistkowicę i bakteryjne zakażenie pochwy. W przypadku kobiet w ciąży, które chcą zmniejszyć ryzyko zarażenia HIV dziecka, badania potwierdziły, że należy wykonać cesarskie cięcie przed akcją porodową. Terapia antyretrowirusowa również minimalizuje ryzyko. Aby przyszła mama była pewna, że jej dziecko nie będzie zarażone, a jednocześnie istnieje możliwość, że kobieta jest w ciąży, warto wykonać test na HIV. Pierwsze objawy zarażenia wirusem HIV Pierwsze objawy zarażenia się wirusem HIV są nietypowe, ponieważ przypominają przeziębienie lub grypę. Z tego względu bardzo trudno jest początkowo rozpoznać wirusa. Do pierwszych objawów zarażenia HIV należy zwłaszcza zaliczyć: • ogólne osłabienie organizmu; • bóle mięśni i stawów; • stan zapalny gardła; • stan podgorączkowy lub gorączkę; • ból głowy; • owrzodzenie występujące w okolicy jamy ustnej; • brak siły podczas intensywnego wysiłku; • pocenie się w nocy; • apatię; • powiększenie wątroby oraz śledziony. Wczesne objawy HIV wiążą się z ostrą infekcją retrowirusową, która trwa od dwóch do czterech tygodni. Wyżej wymienione pierwsze objawy zarażenia HIV mogą jednak się nie pojawić, co może uśpić czujność pacjenta i utrudnić szybkie zdiagnozowanie rozprzestrzeniania się wirusa w organizmie. Kolejnym etapem zarażenia jest przetrwała uogólniona limfadenopatia rozwijająca się w okolicach ósmego miesiąca od zarażenia. W tym wypadku objawy HIV zaczynają się nasilać: • węzły chłonne się powiększają; • jest zauważalny wyraźny spadek masy ciała; • pojawiają się owrzodzenia w okolicach intymnych; • wzrasta zmęczenie i osłabienie organizmu. Okres bezobjawowy HIV – na czym polega? Okres bezobjawowy HIV zazwyczaj trwa od ośmiu do dziesięciu lat. W tym okresie układ odpornościowy częściowo się odbudowuje, jednak coraz bardziej zmniejsza się liczba limfocytów CD4. Poza tym węzły chłonne nadal są powiększone, przede wszystkim te w okolicach pachwin. Regresja jest wypadkową różnych czynników. Część osób ma objawy wskazują na AIDS (okres kliniczny C). Druga grupa pacjentów wchodzi w okres kliniczny B, który charakteryzują: • biegunka trwająca ponad miesiąc; • małopłytkowość samoistna; • zakażenie wirusowe (np. półpasiec rozległy lub nawrotowy); • listerioza; • zapalenie narządów miednicy mniejszej; • zapalenie nerwów obwodowych. Test na HIV – jak go wykonać? W przypadku wystąpienia objawów lub podejrzenia, że zostało się zarażonym wirusem HIV, należy jak najszybciej udać się do lekarza rodzinnego, który skieruje na test przesiewowy na HIV wykonywany przez pobranie krwi żylnej. Wyróżnia się dwa rodzaje testów na HIV: • test, który ma na celu wykrycie przeciwciał produkowanych po kontakcie z wirusem; • test, którego celem jest nie tylko wykrycie przeciwciał, ale również antygenu p24 HIV. Poza imiennym skierowaniem, na test na obecność wirusa HIV można się zgłosić anonimowo do wybranego punktu konsultacyjno-diagnostycznego. Na Medonet Market w bezpieczny i wygodny sposób kupisz INSTI HIV - wysyłkowy test przesiewowy w kierunku wirusa HIV. Osoby, które chcą zostać dawcami krwi, muszą mieć obowiązkowo wykonywane testy na HIV. Test na HIV – cena oraz wyniki Test na obecność ludzkiego wirusa niedoboru odporności jest testem darmowym. Po oddaniu próbki krwi do laboratorium jest przeprowadzana analiza, po której pacjent otrzymuje wyniki testu na HIV. Wynik może być ujemny (negatywny) lub dodatni (pozytywny). Test negatywny na HIV oznacza, że w próbce krwi nie zostały wykryte przeciwciała, a także antygen odpowiadający za zarażenie. Test pozytywny na HIV nie musi być potwierdzeniem zakażenia. Może bowiem oznaczać ciążę, infekcję lub chorobę autoimmunologiczną bądź błąd przy pobieraniu krwi. Z tego względu test należy powtórzyć. Test na HIV w domu - czy jest skuteczny? W Polsce są również dostępne testy, które można wykonać w domu, jednak ich czułość nie jest wystarczająca, dlatego pomimo wszystko test na HIV najlepiej wykonać w laboratorium. Warto również pamiętać o tym, że we wczesnej fazie HIV może wystąpić tzw. okno serologiczne oznaczające, że podczas pierwszego testu ani antygen ani przeciwciała nie zostały wykryte ze względu na ich niewielką liczbę w organizmie. Okienko serologiczne HIV może trwać 12 tygodni, dlatego test na HIV najlepiej wykonać najwcześniej trzy miesiące od wypadku czy innego ryzykownego zachowania. Wirus HIV – jak lekarz go rozpoznaje? Jeśli pacjent otrzymał test potwierdzający obecność wirusa HIV w organizmie, zostaje skierowany do poradni konsultacyjnej. Tam umawia się na wizytę z lekarzem. Jej główny cel to ustalenie, w której fazie jest wirus HIV. W tym celu lekarz poza wynikami testów przeprowadza z pacjentem szczegółowy wywiad. Na jego podstawie zadecyduje, czy można wdrożyć leczenie objawowe. Ze względu na niską świadomość społeczną, do poradni konsultacyjnych w Polsce zazwyczaj trafiają pacjenci w zaawansowanym stadium, który wskazuje na rozwinięcie się HIV w AIDS. Leczenie HIV – jak wygląda? Leczenie HIV jest zależne od tego, w której fazie znajduje się pacjent. We wczesnej fazie można wprowadzić leczenie bezobjawowego zakażenia HIV (leczenie antyretrowirusowe), jednak jest to przede wszystkim uzależnione od liczby limfocytów CD4 oraz wiremii HIV, czyli liczby antygenów we krwi zarażonej osoby. Leczenie antyretrowirusowe polega na włączeniu leków z dwóch grup, które mają na celu zapobieganie kolejnym mutacjom wirusa HIV. Farmakoterapia niesie za sobą skutki uboczne, przez co poza leczeniem objawów wprowadza się leczenie powikłań leczenia antyretrowirusowego. W przypadku zakażenia bardzo ważna jest również pomoc psychologiczna, a także wsparcie najbliższych. Tym bardziej że całkowite wyleczenie wirusa HIV nie jest możliwe. Regularne przyjmowanie leków może jednak sprawić, że pacjent będzie żył dłużej. W przypadku osób nieleczonych maksymalna długość życia to 10 lat. Aby sprawdzić, czy nie jesteś nosicielem wirusa HIV lub innych wirusów wywołujących choroby weneryczne, wykonaj pakiet badań diagnostycznych - Choroby przenoszone drogą płciową. Wyniki opracowywane są na podstawie próbki z krwi. Pakiet można wykupić na Medonet Market. Sprawdź, czy z wirusem HIV można dożyć do siedemdziesiątki HIV a ciąża – wpływ wirusa na dziecko Niebezpieczeństwo zarażenia dziecka wirusem HIV (transmisji wertykalnej) w okresie ciąży, podczas porodu czy karmienia piersią jest bardzo wysokie. Z tego względu często kobiety poddają się testom przed zajściem w ciążę, by mieć pewność, że ich dziecko nie zostanie zarażone. W przypadku matek, które są nosicielkami wirusa, bardzo ważne jest odpowiednie leczenie pozwalające zminimalizować wiremię HIV. Ryzyko transmisji wertykalnej wzrasta zwłaszcza u kobiet, które chcą mieć poród naturalny. Noworodki zarażone HIV są leczone od 3. miesiąca życia. W innym wypadku mogą nie przeżyć nawet roku. Ze szpitala są wypisywane, dopiero gdy obniży się wiremia HIV, a wzrośnie liczba limfocytów CD4. Noworodek otrzymuje nie tylko leki antyretrowirusowe, ale także szczepionki według specjalnego kalendarza szczepień. HIV u dziecka – jak wygląda leczenie? Dziecko zarażone wirusem HIV przy odpowiedniej farmakoterapii może normalnie funkcjonować. To od jego rodziców zależy, czy będą chcieli, by inni członkowie rodziny wiedzieli o zarażeniu. Nie muszą również informować szkoły czy przedszkola. Warto jednak pamiętać, że dziecko zarażone wirusem HIV nie może przyjmować szczepionek żywych. HIV a AIDS – czym się różnią od siebie te pojęcia? Nie tylko wokół HIV, ale również wokół AIDS krąży wiele mitów. Osoba zarażona wirusem HIV, która jest nieświadoma, może zarażać ludzi. Przede wszystkim jednak nieleczone HIV prowadzi do AIDS, czyli zespołu nabytego niedoboru (upośledzenia) odporności. Warto podkreślić, że HIV nie jest równoznaczne z AIDS. Jest to ostatni etap nieleczonego zakażenia HIV, które doprowadza do licznych infekcji, a także zmian nowotworowych. Jak się chronić przed wirusem HIV? W ochronie przed zarażeniem wirusem HIV najważniejsze są zabezpieczone stosunki seksualne. Istotne jest zmniejszenie ryzyka, w tym korzystanie z rękawiczek jednorazowych w trakcie udzielania pierwszej pomocy, korzystanie ze sprawdzonych salonów kosmetycznych oraz fryzjerskich czy zachowanie szczególnej ostrożności w krajach, gdzie ryzyko zarażeniem jest największe. Poza tym, osoba, która boi się, że została zarażona, może w ciągu 72 godzin wziąć kombinację trzech leków antyretrowirusowych, które skutecznie zapobiegają rozprzestrzenianiu się patogenów w organizmie. Źródła S. Shah, Od dżumy, przez HIV, po ebolę, Kraków 2019. Życie i starzenie się z wirusem HIV. Opracowanie interdyscyplinarne, Warszawa 2018. HIV badanie hiv wirus HIV zakażenie hiv HIV w ciąży hiv u dziecka leki na HIV test na HIV badanie na obecność wirusa HIV leki przeciw HIV choroby wirusowe Choroby przenoszone drogą płciową "Pacjent Miasta Nadziei" wyleczony po 34 latach. "Nie sądziłem, że dożyję" Wszystko wskazuje na to, że 66-letni pacjent, który od 1988 r. żył z wirusem HIV, został wyleczony. To dopiero czwarty taki przypadek na świecie. Marta Trepczyńska Rośnie liczba zakażeń HIV w Polsce. Chorzy boją się rozmawiać z lekarzami Liczba osób, u których wykryto zakażenie wirusem HIV w Polsce w 2022 r., jest wyższa niż rok wcześniej. I to dwukrotnie. Wielu zakażonych wypiera tę informację.... PAP Jak w Polsce żyje się z HIV? Historia Mai — Przyznaję: jestem tchórzem. Nie potrafię się z dziadem zaprzyjaźnić. Akceptuję HIV przez wyparcie. Nawet dzisiaj, 17 lat od zdiagnozowania, krewni i najbliżsi... Zuzanna Opolska Siedem najgroźniejszych wirusów świata Od wybuchu epidemii na początku lat 80. ludzki wirus niedoboru odporności (HIV) zabił ok. 40 mln osób na całym świecie. Nie jest jednak jedyną cząsteczką... Zuzanna Opolska UNAIDS: leków dla zakażonych HIV w Ukrainie starczy na kilka tygodni. Co to oznacza? Inwazja Rosji na Ukrainę generuje poważne zagrożenia dla zdrowia publicznego, wykraczające poza samą przemoc militarną. Jednym z nich jest opieka nad osobami... Monika Mikołajska Pierwsza kobieta na świecie wyleczona z HIV Pacjentka chora na białaczkę stała się pierwszą kobietą na świecie wyleczoną z wirusa HIV. W pozbyciu się wirusa pomogła jej terapia stosowana w leczeniu tego... Adrian Dąbek Koniec epidemii AIDS do 2030? 1 grudnia, w światowy dzień AIDS, startuje wspólna akcja Durex i Fundacji Edukacji Społecznej. Durex od zawsze wspiera działania na rzecz bezpiecznego seksu,... Materiały prasowe Jakie zmiany zachodzą w leczeniu osób żyjących z HIV HIV to już nie wyrok - dostępność skutecznej terapii antyretrowirusowej zmieniła śmiertelną infekcję w chorobę przewlekłą. Osoby zakażone mogą żyć normalnie,... Od prawie 40 lat nie udało się stworzyć szczepionki na HIV Minęło blisko 40 lat od chwili, kiedy zidentyfikowano ludzkiego wirusa upośledzenia odporności (HIV) odpowiedzialnego za śmiertelną chorobę znaną jako AIDS. W... Monika Zieleniewska HIV to już nie tabu. Jak wygląda życie z HIV w Polsce? Zgodnie z raportem przeprowadzonym przez Ipsos dla Krajowego Centrum ds. AIDS większość Polaków nie testuje się w kierunku HIV ani innych chorób przenoszonych...