Ósmoklasiści już od roku szkolnego 2018/2019 zdają państwowy egzamin zakańczający szkołę podstawową. Jednym z trzech obowiązkowych przedmiotów na tym egzaminie (obok matematyki i języka obcego nowożytnego) jest oczywiście język polski. Warto poznać tajniki egzaminu ósmoklasisty właśnie z tego podstawowego i kluczowego przedmiotu, jakim jest język polski. [lwptoc] Podstawa programowa do języka polskiego w szkole podstawowej Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego – Jak wiadomo, język polski i wiedza polonistyczna towarzyszą dzieciom od pierwszej klasy szkoły podstawowej. Nauka literek, pisania i czytania jest absolutną podstawą, która jednak sama w sobie wpisuje się w edukację polonistyczną. Nauka zintegrowana w klasach I–III szkoły podstawowej zakłada nabycie przez uczniów podstawowych umiejętności w zakresie języka polskiego. Zaliczamy do nich umiejętność czytania i pisania, w tym czytania ze zrozumieniem. Dzieci zdobywają także wiedzę o kluczowych elementach gramatycznych i podstawach ortografii języka polskiego. Nauka tego przedmiotu na osobnych lekcjach zaczyna się jednak od IV klasy. Począwszy od klasy IV, dzieci mają po 5 godzin lekcyjnych tygodniowo języka polskiego – aż do klasy VIII. Dodatkowo w wielu szkołach działają także kółka zainteresowań związane z tym przedmiotem, np. kółka redakcyjne. Dla ósmoklasistów często prowadzone są zajęcia dodatkowe przygotowujące do egzaminu z języka polskiego. Ilość wiedzy z tego przedmiotu w szkole podstawowej jest zatem dość obszerna. Podstawa programowa do języka polskiego systematyzuje jednak kategorie informacji i umiejętności, pomagając nauczycielom na pełną jej realizację. Warto zauważyć, że język ojczysty jest kluczowy dla poznania nie tylko wybitnych dzieł literackich i rozwoju młodego człowieka, ale także stanowi językowy fundament poznania pozostałych nauk. Sprawność w posługiwaniu się językiem polskim ułatwia naukę innych przedmiotów oraz poznawanie świata jako takiego. Dla porządku i jasności w podstawie programowej do języka polskiego cele kształcenia i treści nauczania zostały wpisane w ramy czterech obszarów. Wyróżniamy wśród nich: kształcenie literackie i kulturowe; kształcenie językowe; tworzenie wypowiedzi oraz samokształcenie. Podstawa programowa – lektury Uczniowie poznają także lektury z wykazu – zarówno obowiązkowe, jak i uzupełniające. Należą do nich utwory klasyki polskiej i światowej z różnych epok literackich oraz wybrana literatura dla dzieci i młodzieży. Od roku 2022 obowiązywać będzie znajomość pełnego wyboru lektur z nowej podstawy programowej dla klas IV-VIII. W nowej podstawie programowej dla 8-letniej szkoły podstawowej zwraca się uwagę, że język stanowi podstawowy element kultury, dlatego zasługuje na specjalne, obszerne traktowanie w edukacji szkolnej. Dodatkowo jako nowość wprowadzono elementy retoryki – w teorii i praktyce. Dużo uwagi przywiązano rozwojowi patriotycznych postaw, kształtowaniu tożsamości kulturowej i narodowej. Zadania na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego Język polski jest obowiązkowym przedmiotem na egzaminie ósmoklasisty. Tym bardziej warto poznać najważniejsze zasady, które wiążą się z jego przeprowadzeniem. W arkuszu egzaminacyjnym znajdują się zadania zamknięte i otwarte. W zadaniach zamkniętych należy wybrać właściwą odpowiedź z podanych. Zadania zamknięte mogą mieć następujące typy: wielokrotnego wyboru, prawda–fałsz, zadania na dobieranie. Zadania otwarte będą stawiać nacisk na sprawdzanie umiejętności argumentowania, wnioskowania i ustalania opinii. Udzielanie odpowiedzi weryfikować też będzie kompetencje literackie, kulturalne i językowe ucznia. Wśród zadań otwartych z języka polskiego możemy wyróżnić: z luką do uzupełnienia jednym lub kilkoma wyrazami, zadania krótkiej odpowiedzi – sprawdzające umiejętność tworzenia krótkich form użytkowych, np. zaproszenia, ogłoszenia, życzeń, zadania rozszerzonej odpowiedzi – napisanie wypracowania. Należy mieć na uwadze, że arkuszu egzaminacyjnym na egzaminie z języka polskiego znajdą się zadania sprawdzające znajomość treści i problematyki lektur obowiązkowych – do roku 2021 ze spisu dla klas VII i VIII, a od roku 2022 z pełnego spisu dla klas od IV do VIII. Mogą także pojawić się zadania oparte na tekstach poetyckich – zarówno autorów wskazanych w podstawie programowej, jak i innych. Nie będą sprawdzały znajomości treści konkretnego wiersza, ale sprawdzą umiejętność analizy i interpretacji tego typu tekstów. Jak wygląda i z czego składa się arkusz na egzamin ósmoklasisty z języka polskiego? Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 120 minut, ale może być wydłużony np. dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Arkusz egzaminacyjny składa się z dwóch części. Pierwsza część zawiera zadania skupione wokół dwóch tekstów zamieszczonych w arkuszu: tekstu literackiego (poezji, epiki albo dramatu) oraz tekstu nieliterackiego (tj. naukowego, popularnonaukowego albo publicystycznego). Łącznie oba teksty będą liczyły nie więcej niż 1000 słów. Większość zadań w tej części arkusza będzie się odnosić bezpośrednio do wspomnianych tekstów. Inne zadania z tej części mogą dotyczyć także fragmentów innych tekstów literackich lub nie oraz być niezwiązane z zamieszczonymi wcześniej tekstami. Co bardzo ważne, drugiej części arkusza znajdą się propozycje dwóch tematów wypracowań, każdy uczeń będzie wybierał jeden i pisał tekst nie krótszy niż 200 słów. Tematy do wyboru będą: o charakterze twórczym (np. opowiadanie) lub o charakterze argumentacyjnym (np. artykuł, rozprawka). Każdy temat będzie wymagał odwołania do lektury obowiązkowej lub/i do dowolnie wybranego przez ucznia innego utworu/utworów. Punktacja na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego Łącznie zadań na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego będzie 17–26. W tym pytań zamkniętych 12–17, a otwartych – 5–9 (w tym wypracowanie). Za pytania zamknięte uczeń może dostać 12–17 punktów, co stanowi ok. 30% wszystkich punktów, a za pytania otwarte 28–36 punktów, których udział wyniesie ok. 70% w ogólnej punktacji za egzamin. Zadania zamknięte i otwarte z luką będą oceniane następująco: 1 punkt z odpowiedź poprawną; 0 punktów za błędną lub brak odpowiedzi ALBO: 2 punkty za odpowiedź całkowicie poprawną, 1 punkt za częściowo poprawną lub niepełną, 0 punktów za błędną lub brak odpowiedzi. Za rozwiązanie zadania otwartego krótkiej odpowiedzi będzie można otrzymać od 0 do 4 punktów. Co ważne, w tych zadaniach nie będzie oceniana poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna, chyba że w poleceniu zostanie określone inaczej. Schemat oceniania będzie opracowywany do każdego zadania odrębnie. Zadanie rozszerzone otwartej wypowiedzi, czyli wypracowanie, oceniane będzie osobno. Za nie można zdobyć maksymalnie 20 punktów. Za realizację tematu wypowiedzi otrzymać można od 0 do 2 punktów. Jeżeli uczeń otrzyma 0 punktów za realizację wypowiedzi, za pozostałe kryteria także dostanie po 0 punktów. Kolejnym kryterium, za które można otrzymać od 0 do 5 punktów, jest zawarcie elementów twórczych LUB elementów retorycznych (w zależności od wyboru tematu). Trzecim kryterium oceny wypracowania są kompetencje literackie i kulturowe: od 0 do 2 punktów. Kolejne kryteria, za które także można zdobyć maksymalnie 2 punkty, to: kompozycja tekstu, styl, język, ortografia, interpunkcja. zasady oceniania na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego Bardzo ważne informacje uzupełniające związane z ocenianiem wypracowania: Wypowiedź w całości nie na temat egzaminator oceni na 0 pkt. Brak odwołania do treści lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu skutkować będzie 0 punktami za całą pracę. Nieczytelną wypowiedź egzaminator oceni ją na 0 punktów (to bardzo istotne!). Wypowiedź bez rozwinięcia to 0 punktów za każde kryterium. Wypowiedź zawierająca 180 słów lub mniej. Oeniana wyłącznie w kryteriach: realizacji tematu wypowiedzi, elementów twórczych / elementów retorycznych oraz kompetencji literackich i kulturowych. W pozostałych kryteriach egzaminator przyzna 0 punktów. Wypowiedź niesamodzielna, np. zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub jest przepisana od innego ucznia, wówczas egzamin z języka polskiego, w przypadku takiego ucznia, zostanie unieważniony. W ocenie poprawności językowej nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych w wypowiedziach uczniów, którym przyznano takie dostosowanie warunków przeprowadzenia egzaminu. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących postępowanie niezgodne z prawem. Dlaczego warto dobrze przygotować się do egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego? Rzetelne, wieloletnie przygotowanie ucznia do egzaminu ósmoklasisty w zakresie języka polskiego jest jednym z podstawowych założeń napisania go z sukcesem. Język polski jest przedmiotem obszernym, wielotematycznym – humanistycznym, ale z wieloma logicznymi tematami (np. gramatyka, zasady ortograficzne). Zakłada także znajomość licznych lektur i innych tekstów oraz umiejętność ich interpretacji. Stąd też przygotowanie do niego to nie tylko chwila intensywnego wysiłku w VIII klasie, ale przede wszystkim sumienna nauka przez całą szkołę podstawową. Język polski jako przedmiot obowiązkowy powinien zostać przez uczniów potraktowany priorytetowo. Jako język ojczysty – podstawa wszelkiego zdobywania wiedzy – musi zajmować w hierarchii edukacji wysoką pozycję. Nawet uczniowie o umysłach raczej ścisłych muszą wykazać się na maksimum swoich możliwości. Zdanie na wysokim poziomie egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego będzie istotnym elementem przy rekrutacji do szkoły średniej oraz dobrym przygotowaniem do zdawania kilka lat później matury (na której język polski oczywiście też jest obowiązkowy). Dzięki różnym typom zadań i stawianiu nacisku na dłuższą wypowiedź pisemną uczniowie stają przed koniecznością nabycia wielu umiejętności. Także twórczych i pisarskich. Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego stanowi dobrą podstawę do humanistycznych wyzwań w szkole średniej.